Telefon (Fot. Flickr/Hello Turkey Toe/Lic. CC by)

Na rynku są już dostępne pierwsze telefony obsługujące LTE, a sieci oparte na tej technologii funkcjonują w wielu krajach. LTE napotyka jednak na różne przeszkody. Co jest czynnikiem decydującym w rozwoju nowego standardu?

Stary dobry UMTS, który ma zostać wyparty przez LTE, wcale nie jest w naszym kraju taki znowu stary. 3G wprowadzono u nas już jakiś czas temu, ale nie używa się go tak powszechnie jak na Zachodzie. Wielu użytkowników nie wie o jego istnieniu, a ci bardziej świadomi często go wyłączają ze względu na bardzo wysoki pobór energii z baterii.

O zasięgu nie warto wspominać, bo ten jest bardzo chimeryczny, bez względu na sieć. Co z tego wszystkiego wynika? Wdrażanie LTE może być bardzo żmudne.

Co to jest właściwie LTE?

Aby móc określić, dokąd właściwie zmierza LTE, trzeba wiedzieć, czym tak naprawdę ono jest. To w zasadzie zestaw ulepszeń dobrze znanego UMTS-u, które wymagają mniej lub bardziej poważnych zmian w infrastrukturze sieci oraz nowych „odbiorników”, czyli telefonów komórkowych i innych urządzeń przenośnych przystosowanych do odbioru sygnału LTE. Gdy jednak ktoś zada pytanie, czy LTE to 4G, pojawia się problem.

3GPP wdrożyło LTE, by stworzyć stan przejściowy pomiędzy 3G a 4G. Konieczność modernizacji (bardzo kosztownej) sieci stworzyłaby technologiczną dziurę i wrażenie dość długiego zastoju w oczach konsumentów. Dlatego też LTE, choć nie spełnia wszystkich wymagań standardu 4G, może być reklamowane jako 4G.

LTE rusza

Pod koniec 2010 roku i na początku 2011 większość dużych sieci światowych ogłosiła plany wdrożenia LTE. Wiele tych wdrożeń stanęło w miejscu ze względu na dużą liczbę usterek i… brak urządzeń LTE na rynku.

Fakt pojawienia się na rynku pierwszych komórek obsługujących nową technologię nie poprawił specjalnie dostępności LTE.

LG Revolution, Droid Charge czy HTC Thunderbolt nie są złymi telefonami, ale nadal brakuje jednego modelu, który od lat zmienia zasady gry – iPhone’a.

Lawina spekulacji

Czytając doniesienia z rynku, można odnieść wrażenie, że 3GPP wstrzymało oddech i czeka na wiadomości z Cupertino. Czy iPhone 5 będzie zgodny ze standardem LTE? Wiele sieci na świecie opiera swoje zyski w dużej mierze na tym telefonie, a wdrożenie nowego rozwiązania często rozbija się o kwestię, czy zadziała ono na iPhonie.

Obecnie spekulacje są bardzo sprzeczne. Z doniesień wynika, że sieci przygotowują infrastrukturę, licząc na to, że iPhone 5 obsłuży LTE. Z drugiej strony, analitycy są bardzo sceptyczni co do nowego telefonu z jabłkiem. Apple nie jest ryzykantem, gdy chodzi o technologie zewnętrzne – nie wskoczy w coś, co dopiero nabiera kształtu. Czyżby 3G miało zostać z nami na dłużej?

Bieg po więcej trwa

Udane technologie mają to do siebie, że nawet przejściowe kłopoty nie hamują ich rozwoju. Dowodem na to, że LTE jest jednak kolejnym ważnym krokiem w mobilnym świecie, są dalsze plany w stosunku do tego „upgrade’u”.

Już istnieje specyfikacja LTE-Advanced, która spełnia wszystkie wymogi narzucone przez standard 4G. Szczytowa transmisja danych sięgająca 1 Gb/s, skalowalność częstotliwości sięgająca 100 MHz oraz unikalne funkcje samonaprawy to tylko część rzeczy, które wreszcie staną się możliwe.

Wszystko będzie zależało od sprzętu, który dopiero powstaje. Wielką niewiadomą jest iPhone, który jak zwykle stanie się mimowolnym decydentem i wzorem dla wszystkich. Jak widać, przyszłość LTE leży w rękach producentów telefonów, a przede wszystkim Steve’a Jobsa.

Sukces (Fot. Flickr/MiiiSH/Lic. CC by)

Dzięki wysokiej prędkości transmisji danych technologia LTE zrewolucjonizuje w najbliższych latach mobilny dostęp do Sieci. Będzie to dotyczyło nie tylko użytkowników indywidualnych, ale także przedsiębiorstw. Jakich korzyści z wprowadzenia nowej technologii mogą spodziewać się firmy?

Mikrofirmy i firmy kilkuosobowe

Sektor małych firm to najszybciej rozwijający się segment przedsiębiorstw w Polsce, a jednocześnie sektor mocno zróżnicowany. Obejmuje zarówno podmioty, które korzystają z Internetu okazyjnie, jak i firmy praktycznie opierające całą swoją działalność na Sieci.

Do tej pierwszej kategorii zaliczają się np. zakłady fryzjerskie, niewielkie osiedlowe sklepy czy restauracje. Takie przedsiębiorstwa raczej nie skorzystają znacząco na wprowadzeniu LTE, choć na pewno z czasem zaadaptują nowoczesne technologie. Przykładem są restauracje, które oferują swoim klientom bezprzewodowy dostęp.

Do drugiego segmentu należą niewielkie sklepy internetowe, agencje reklamowe i interaktywne czy biura tłumaczeń. Te firmy, reprezentujące tzw. nową gospodarkę, często pozyskują klientów przez Sieć. Dziś korzystają w swoich siedzibach z łącz kablowych. Wybrani pracownicy mają laptopy i modemy 3G.

Jedno łącze – zawsze i wszędzie

LTE doprowadzi do unifikacji dostępu do Sieci. Przedsiębiorstwa, zamiast inwestować w Internet stacjonarny i dodatkowo korzystać z dostępu mobilnego, będą mogły zdecydować się na jeden duży pakiet u dostawcy usług LTE. Pakiet ten zostanie podzielony między wszystkie urządzenia w firmie – desktopy, laptopy, smartfony itp.

W praktyce spadną więc koszty dostępu do Sieci, łatwiejsze stanie się negocjowanie cen z jednym operatorem. Pracownicy zyskają szybkie, uniwersalne połączenie z Internetem w biurze, w domu i w terenie. W każdym miejscu wydajność łącza i zakres usług będą takie same.

Na wprowadzeniu LTE zyskają także niezależni mobilni specjaliści – właściciele firm jednoosobowych. Sieć będzie dostępna podczas prezentacji czy szkoleń u klientów, w trakcie pracy w kawiarni, w podróży albo na biznesowym spotkaniu. Konieczność szukania hotspotów, konfigurowania połączeń itd. odejdzie do przeszłości.

Średnie i duże przedsiębiorstwa

Dla firm zatrudniających od kilkunastu osób wzwyż, pracujących zwykle w trybie stacjonarnym, wdrożenie LTE będzie prawdziwą rewolucją. Podmioty te korzystają w swoich siedzibach z łącz kablowych (sieć LAN), odpowiednio zabezpieczonych hotspotów Wi-Fi lub technologii WiMAX.

Wszystkie te rozwiązania mają poważne wady. LAN wymaga podłączenia się do gniazda sieciowego, co stwarza problemy np. podczas większych spotkań. Przychodzący do sali konferencyjnej pracownicy szukają gniazdek, ludzie potykają się o przewody, kable są często za krótkie.

Wi-Fi i WiMAX mają z kolei ograniczony zasięg. W niektórych częściach budynku jest on lepszy, w innych gorszy. W rezultacie część zatrudnionych w przedsiębiorstwie osób musi zmagać się z problemami takimi jak niska szybkość ładowania stron WWW czy brak dostępu do zaawansowanych aplikacji webowych hostowanych w chmurze.

Wygoda i oszczędności

LTE rozwiąże te problemy raz na zawsze. W całej siedzibie firmy będzie dostępny wysokiej jakości Internet. Pracownik przyjdzie do sali konferencyjnej czy biura przełożonego ze swoim laptopem bez obaw o problemy z Siecią. Rozbudowane aplikacje będą działały bez zarzutu.

Podobnie jak w segmencie małych firm pojawią się oszczędności. Dzięki wysokiej, sięgającej 100-300 Mb/s prędkości pobierania danych możliwe będzie (za sprawą modemów wyposażonych w funkcję minihotspotu) dzielenie łącz na kilka komputerów, np. w ramach jednego działu przedsiębiorstwa.

Jednocześnie mało prawdopodobne jest, aby średnie i duże firmy całkowicie zrezygnowały z łącz kablowych. Te pozostaną niezbędne, szczególnie tam, gdzie przesyłane są poufne informacje. Mimo wysokiego poziomu bezpieczeństwa, który oferuje LTE, przewód nadal będzie miał przewagę nad dostępem mobilnym.

Mobilność przede wszystkim

Zarówno małe, jak i duże firmy zyskają dzięki LTE większą mobilność. Pracownicy będą mogli korzystać ze wszystkich zasobów Sieci (a także z wewnętrznych, korporacyjnych usług i aplikacji webowych) w podróży, w trakcie wyjazdu służbowego czy podczas spotkania z klientem poza siedzibą.

Doprowadzi to do zwiększenia wydajności oraz spadku kosztów (bezpośrednich, czyli opłat za dostęp, i pośrednich – związanych z opóźnieniami, błędami itp.). Firmy będą korzystać z technologii, która pozwoli im lepiej odnaleźć się w zinformatyzowanym świecie i w pełni wykorzystać potencjał Sieci.

Muzyka (Fot. Flickr/William Brawley/Lic. CC by)

Dziś porównam działanie technologii LTE oraz 3G w trzech typowych internetowych zastosowaniach, którymi są: słuchanie muzyki, oglądanie filmów w HD oraz granie przez Sieć.

Z uwagi na typową dla Internetu mobilnego (w każdej technologii) niestabilność parametrów (transfer, ping itp.) wszystkie rozważania w niniejszym tekście mają charakter czysto informacyjny. Podawanie jakichkolwiek wartości mijałoby się z celem, ponieważ przy kolejnym pomiarze mogłyby one być zupełnie inne. Nie oznacza to jednak, że wnioski zawarte w tekście są naciągane i niesprawdzone.

Maestro, muzyka!

Pliki z rozszerzeniem .mp3 należą do jednych z najczęściej ściąganych z Internetu. Pojedyncze piosenki czy nawet całe albumy mają stosunkowo niewielką objętość, więc użytkownicy Internetu mobilnego mogą je pobierać bez obaw, że nadwerężą one mocno przyznany przez operatora miesięczny limit transferu.

To właśnie niewielka waga pojedynczego utworu (zwykle kilka megabajtów) sprawia, że różnica pomiędzy transferem w technologiach LTE i 3G jest mało zauważalna. W obu przypadkach pobieranie powinno zakończyć się średnio po kilkudziesięciu sekundach. Przy tak małej objętości pliku LTE, choć szybsze, zwyczajnie nie zdąży się rozpędzić.

Większa różnica na korzyść LTE będzie zauważalna przy pobieraniu całych albumów, które zajmują kilkadziesiąt czy nawet kilkaset megabajtów. W tym przypadku z pewnością docenimy technologię nowej generacji – ulubioną muzyką będziemy mogli cieszyć się kilka minut szybciej, niż gdybyśmy pobierali ją przez 3G.

Różnice nie powinny być natomiast zauważalne w przypadku słuchania muzyki przez Internet, bez pobierania jej na dysk. Rozgłośnie internetowe zwykle nadają mocno skompresowany sygnał (zwykle 64-192 kbps), do odbioru którego wystarczyłby nawet EDGE. Ostatnio i tak nastąpiła w tym aspekcie poprawa – jeszcze do niedawna praktycznie wszyscy nadawcy oferowali jedynie sygnał 32-64 kbps.

Należy też pamiętać, że wielogodzinne słuchanie radia nawet o wysokim stopniu kompresji w skali miesiąca wygeneruje spory transfer.

A może seans filmowy?

Muzyka to nie wszystko. Co w przypadku, gdybyśmy mieli ochotę na dobre kino? Do tego kina w najlepszej możliwej jakości – film w wysokiej rozdzielczości na Blu-ray. Tego typu materiał to prawdziwe wyzwanie dla Internetu mobilnego, jego objętość to zwykle ponad 20 GB. Może więc zdarzyć się tak, że na pobranie pojedynczego filmu wykorzystany zostanie cały miesięczny transfer. Chyba że mamy wykupioną u operatora usługę np. nielimitowanego transferu w nocy.

Te kilkanaście gigabajtów to pole do popisu dla LTE. Wielu użytkowników LTE osiąga transfery rzędu 10-15 Mbps, czyli średnio 2-3 razy więcej niż przeciętny transfer w ramach technologii 3G. Tak duża różnica prędkości przy dużym objętościowo pliku spowoduje, że pobieranie filmu Blu-Ray poprzez LTE będzie szybsze o kilkadziesiąt czy nawet kilkaset minut. Innymi słowy, dzięki LTE zdążymy pobrać film i go obejrzeć, podczas gdy przy wykorzystaniu 3G nie ściągnąłby się on jeszcze do końca.

LTE pozwoli też na wygodniejsze oglądanie filmów przez Internet. W przypadku popularnego YouTube’a, dzięki wyższej prędkości maksymalnej LTE, materiał załaduje się w krótszym czasie, co pozwoli np. na szybsze przewinięcie do danego fragmentu. Jeśli będziemy oglądali film od początku do końca (bez przewijania do przodu), szybszy transfer LTE wyeliminuje efekt zacinania się obrazu. Jest to szczególnie ważne w dobie filmów HD.

A co z grami?

W przypadku gier (grania przez sieć, a nie pobierania gier na dysk) priorytety są nieco inne. Prędkość transferu nie jest aż tak istotna (o ile łącze wyciągnie kilkadziesiąt kB/s). Liczy się ping, czyli czas, w jakim dwa komputery komunikują się między sobą. Im krótszy, tym mniejsze opóźnienia (tzw. lagi), a co za tym idzie – bardziej komfortowe granie przez Internet. Typowy ping powinien wynosić 20-40 milisekund.

Także i gracze powinni zdecydowanie docenić LTE. Podczas gdy w sieciach 3G ping zwykle oscyluje w granicach 100 ms (+/- 20 ms), LTE jest w stanie osiągnąć poziom 20-30 ms. To wyniki porównywalne z tymi osiąganymi przez operatorów kablowych, fani gier nie mają więc powodów do obaw.

Wiele zależy od lokalizacji serwera gier – im większa odległość między dwoma komputerami, tym większy ping. Pół biedy, jeśli serwer obsługujący tryb multiplayer będzie znajdował się w Niemczech. Gorzej, jeśli będzie on umiejscowiony w Stanach Zjednoczonych. W Polsce, gdzie ping byłby najniższy, swoje maszyny lokuje niewielu producentów gier, ale na to nie mamy niestety wpływu.

Coraz więcej gier oferowanych jest także w chmurze (np. za pośrednictwem serwisu OnLive). W tym przypadku oprócz niskich opóźnień znaczenie ma też wysoki transfer. Ten, jak wspomniałem wcześniej, nie stanowi dla LTE problemu, zatem także gry nowej generacji będą działać komfortowo.

Flaga (Fot. Flickr/DrabikPany/Lic. CC by)

LTE to technologia, z którą wiązane są wielkie nadzieje, chyba większe niż podczas wprowadzania UMTS-u czy HSDPA. Czy jednak Polacy naprawdę potrzebują LTE?

Wydaje się, że tak. Mimo szczerych chęci operatorów nie wszędzie da się doprowadzić Internet kablowy – z mobilnym jest znacznie łatwiej. Poza tym niektórzy, nawet jeśli mają dostęp do szybkiego łącza kablowego, potrzebują dostępu do Sieci w różnych miejscach. Internet mobilny jest zatem koniecznością.

Szczypta historii

Jeszcze niedawno korzystanie z komórkowego dostępu do Sieci było prawdziwą zmorą. Technologie GPRS czy EDGE osiągały prędkości rzędu 50-200 kb/s oraz kilkusetmilisekundowy ping. Entuzjaści wierzyli, że technologia 3G w postaci UMTS-u pozwoli na korzystanie z nowych usług webowych, np. umożliwi prowadzenie wideorozmów. Tak też się stało – transfer wzrósł do kilkuset kb/s, znacząco zmniejszył się też ping.

Kolejne ulepszenia przyniosło wprowadzenie standardu HSPA+, w teorii pozwalającego pobierać dane z prędkością nawet kilkudziesięciu megabitów na sekundę. Mimo wszystko dla niektórych to wciąż za mało. Problemami związanymi z HSPA+ są przede wszystkim mała stabilność transferu danych oraz 3-4 razy wyższy ping niż w przypadku Internetu stacjonarnego.

Prawdziwą rewolucję (na co wskazują nasze testy) powinno wywołać właśnie LTE. Parametry dostępnego w tej technologii Internetu nie powinny odbiegać od tych typowych dla Internetu kablowego. Co więcej, przy odrobinie szczęścia (tj. jeśli ktoś mieszka blisko nieobciążonego nadajnika) LTE może zapewniać nawet większe prędkości i niższy ping niż lokalna kablówka czy popularna Neostrada.

Już dziś podczas testów są osiągane wyniki rzędu 22 Mb/s podczas pobierania oraz 13 Mb/s podczas wysyłania. Uznanie budzi zwłaszcza ten drugi wynik, gdyż w Polsce przeciętna prędkość wysyłania oscyluje w granicach 0,5-1 Mb/s. LTE powinno więc znacznie przyspieszyć wysyłanie np. załączników do e-maili czy filmów na YouTube.

Nie należy też obawiać się wysokiego pingu – ten oscyluje zwykle w granicach 20-30 ms (wartości podobne jak w przypadku tradycyjnego Internetu); gracze powinni być zatem zadowoleni.

Recepta na sukces

Jednym z kluczowych czynników wpływających na sukces nowej oferty jest limit danych – zmora każdego użytkownika Internetu mobilnego. Choć nie każdy pobiera z Internetu filmy, zużywając przy tym dziesiątki gigabajtów transferu, Sieć staje się coraz bardziej multimedialna i interaktywna, a wszelkie tego typu elementy są transferożerne.

Mając szybkie łącze, z reguły ściągamy więcej, wiedząc, że na pobranie pliku nie będziemy musieli długo czekać. Wygląda więc na to, że rozsądnym limitem danych byłoby kilkanaście gigabajtów miesięcznie już w najniższej taryfie oraz kilkadziesiąt gigabajtów w wyższych. Oprócz tego klient powinien mieć możliwość zakupu nielimitowanego transferu w nocy bądź otrzymywać nocny pakiet transferu w cenie abonamentu.

Jeśli opisane wcześniej warunki nie zostaną spełnione, oferta LTE nie będzie się zbytnio różnić od tej dostępnej obecnie. Internet co prawda stanie się szybszy, ale transfer skończy się równie prędko, a cena abonamentu będzie najprawdopodobniej zbliżona.

Pozostaje mieć nadzieję, że operatorzy stworzą atrakcyjną cenowo ofertę LTE z rozsądnym limitem transferu przy jednocześnie wydajnej, niezapchanej sieci nadajników. Wtedy klientów na pewno im nie zabraknie, a operatorzy kablowi będą się głowić, co zrobić, aby powstrzymać odpływ abonentów w kierunku LTE.

Wtedy też spełni się marzenie Polaków o szybkim Internecie, który będzie można zabrać ze sobą w każde miejsce. Obecnie bowiem osoby aktywnie korzystające z Sieci są skazane na płacenie dwóch rachunków: jednego u operatora stacjonarnego za szybki Internet bez limitów i drugiego rachunku za wolny i obłożony limitami Internet mobilny. Oby już wkrótce pojedynczy rachunek za LTE zaspokajał internetowe potrzeby nawet maniaków nowych technologii.

Gracz (Fot. Flickr/Sebastian Anthony/Lic. CC by-nd)

Dzięki coraz szybszym łączom oraz wydajniejszym serwerom możliwe jest dziś przenoszenie na zdalne serwery nie tylko prostych, ale także złożonych aplikacji, które dotychczas działały wyłącznie w trybie lokalnym. Trend ten dotyczy również gier komputerowych. Czy zostanie przyspieszony przez LTE?

Jednym z najpopularniejszych słów kluczowych w Sieci jest obecnie chmura. Pod tym pojęciem rozumie się zdalne serwery, które przechowują aplikacje oraz powiązane z nimi dane użytkowników. Przykładowe usługi oparte na modelu chmury to Gmail, Dokumenty Google czy Photoshop Express.

Aplikacje webowe mają wiele zalet. Najważniejsze z nich to dostęp z każdego komputera, który jest podłączony do Sieci, oraz brak konieczności instalacji programu na każdym wykorzystywanym komputerze. Wszystkie pliki czy ustawienia są automatycznie synchronizowane między maszynami.

Tego rodzaju usługi mają też wady. Po pierwsze, nie działają wtedy, gdy nie ma połączenia internetowego. Po drugie, użytkownik jest skazany zawsze na najnowszą dostępną wersję programu (aktualizacje są dokonywane automatycznie). Nie może uniknąć wprowadzanych przez twórców zmian, które mu nie odpowiadają.

Gry w chmurze

Większość aplikacji sieciowych to proste programy użytkowe – zubożone wersje desktopowych pakietów biurowych, edytorów grafiki, klientów e-mailowych czy komunikatorów. Oferują mniej funkcji niż tradycyjne wersje, ale większości średnio zaawansowanych użytkowników taki zakres opcji wystarcza.

Poza mało skomplikowanymi aplikacjami można znaleźć w Sieci złożone usługi online. Wśród nich znajdują się serwisy pozwalające na uruchamianie high-endowych gier komputerowych bezpośrednio z chmury. Instalowanie kilkugigabajtowej paczki na twardym dysku nie jest konieczne.

Jedną z najpopularniejszych witryn oferujących tego typu usługę jest OnLive. Platforma pozwala na streamowanie z chmury takich tytułów, jak F.E.A.R. 3, Duke Nukem Forever czy Homefront. Łącznie w katalogu znajduje się ok. 60 gier, a miesięczna subskrypcja kosztuje niecałe 10 dolarów.

Gry na komputerze i w telewizorze

Dużą zaletą usług typu OnLive jest możliwość uruchamiania gier na różnych urządzeniach. Dotyczy to komputerów stacjonarnych czy laptopów z systemem Windows i Mac (użytkownicy maszyn Apple’a mogą więc grać w tytuły, które nie zostały wydane na system operacyjny Mac OS X).

Gry działają nie tylko na komputerach, ale także na podłączonych do Internetu telewizorach. Dzięki temu miłośnicy multimedialnej rozrywki nie muszą inwestować w drogie konsole, aby cieszyć się wysokiej rozdzielczości teksturami na 40- czy 50-calowych panelach kina domowego.

Pożegnanie z kablem

Frajdę psuje tylko jedna rzecz: aby grać w chmurze, trzeba mieć naprawdę szybkie i stabilne łącze, najlepiej o prędkości pobierania danych rzędu kilkudziesięciu megabitów. Dlatego z witryn typu OnLive korzysta się dziś głównie w domu, używając stacjonarnego dostępu przewodowego.

W gry rzadko można grać w trakcie podróży, na wakacjach czy na świeżym powietrzu. Wyjątkiem są oczywiście sytuacje, gdy użytkownik ma dostęp do sieci HSPA/HSPA+.

Nawet najszybsze obecnie dostępne technologie bezprzewodowe, mimo wysokich prędkości, mają problemy z opóźnieniami transmisji danych i zrywającymi się połączeniami. To wszystko sprawia, że korzystanie z gier w chmurze jest frustrujące, szczególnie gdy gracz woli tryb multiplayer.

LTE czyli koniec barier

LTE – z prędkościami pobierania danych rzędu 100-300 Mb/s, szybkościami wysyłania sięgającymi kilkudziesięciu megabitów i dużą stabilnością połączeń – to technologia, na którą czeka rosnąca rzesza miłośników gier w chmurze. Nowy standard pozwoli na bezproblemowe uruchamianie złożonych aplikacji niemal wszędzie (oczywiście, podobnie jak w przypadku HSPA, rozbudowa infrastruktury zajmie kilka lat).

Docelowo użytkownik nie będzie musiał zastanawiać się nad tym, czy będzie miał zasięg i wystarczającą prędkość. Zagra w grę w dowolnym miejscu swojego mieszkania, w pociągu w trakcie podróży, na wakacjach na plaży. Bez problemu zorganizuje także LAN party 2.0 – bez kabli, routera i żmudnego instalowania gier na dysku.

Tablet (Fot. Flickr/Johan Larsson/Lic. CC by)

Już dziś w niektórych krajach można kupić telefony komórkowe z LTE. Smartfony nie są jednak jedynymi urządzeniami, które obsługują nową technologię. Na które, niedostępne jeszcze w Polsce, tablety czy laptopy warto poczekać?

Najnowsze tablety z LTE

Jednym z takich urządzeń jest na pewno tablet Samsunga, którego pierwsza, 7-calowa generacja miała konkurować z iPadem – to nie do końca się udało. Galaxy Tab 10.1 z obsługą LTE to model drugiej generacji wyposażony w większy ekran, Androida 3.0 oraz dwurdzeniowy procesor 1 GHz.

W przeciwieństwie do iPada, Galaxy Tab pozwala na prowadzenie rozmów głosowych, choć wielkość samego urządzenia na pewno tego nie ułatwia. Tablet Samsunga w pierwszej kolejności ma pojawić się w ofercie amerykańskiego operatora Verizon już za kilka dni w cenie 529 (wersja 16 GB) lub 629 (wersja 32 GB) dolarów.

Rynek tabletów chce także zawojować tajwańskie HTC. Puccini to ulepszona wersja Flyera z większym, 10,1-calowym ekranem i Androidem 3.0 oraz – oczywiście – obsługą LTE. Na rynku Puccini ma zadebiutować latem, a pierwsi będą mogli go kupić klienci amerykańskiego AT&T.

Przegląd tabletów zamyka czarny koń rynku – ZTE. Chce on zawojować rynek tabletów nowym modelem V11. Tradycyjnie, główną zaletą ma być połączenie niskiej ceny z dobrymi parametrami i rzeczywiście zapowiada się nieźle. 10-calowy ekran, procesor 1,2 GHz, aparat 5 Mpix. Przy niskiej cenie nie można jednak mieć wszystkiego – praca baterii w V11 ma wynosić zaledwie 5,5 godziny. Jakość urządzenia w praktyce można będzie sprawdzić w drugiej połowie roku.

A może tradycyjnie – laptop?

Alienware kojarzy się z high-endowymi laptopami dla graczy. M11x to model z ekranem 11,6 cala oraz najnowszymi procesorami Intela z serii Sandy Bridge. Użytkownik ma do wyboru dysk twardy 7200 RPM lub szybszy, ale droższy dysk SSD. Komputer jest już dostępny w sprzedaży w cenie 1790 dolarów.

Jeśli 11 cali to za mało, można nabyć większy, 14-calowy model M14x. Jest on wyposażony w procesor Intel Core i7 oraz wydajną kartę graficzną z rodziny nVidia GeForce. Aby uprzyjemnić doznania dźwiękowe, producent zastosował markowe głośniki firmy Klipsch. Większego Della wyceniono na 1199 dolarów.

Tańsza propozycja to netbook Samsung N350 – pierwszy na świecie komputer przenośny wyposażony w modemy 3G i LTE, co zdecydowanie poprawia dostępność Sieci. Reszta parametrów jest typowa: procesor Intel Atom 1,66 GHz, 1 GB RAM-u, dysk 250 GB. Bateria powinna pozwolić na 6 godzin pracy bez zasilacza. Na zachodzie N350 dostępny jest już od kilku miesięcy w cenie ok. 550 dolarów.

Co z osobami, które nie chcą kupować nowego laptopa? Z pomocą przyjdzie im modem Huawei E398 obsługujący standardy 2G, 3G oraz 4G. Dzięki technologii LTE Advanced przełączanie pomiędzy poszczególnymi technologiami odbywa się płynnie, a maksymalna prędkość pobierania danych wynosi 100 Mb/s. Modem lada moment powinien pojawić się w ofercie europejskich operatorów sieci komórkowych.

Co ze smartfonami?

Na liście 10 najbardziej oczekiwanych urządzeń obsługujących LTE nie mogło także zabraknąć smartfonów.

Warto wymienić na pewno HTC Holiday. Duży ekran 4,5 cala o wysokiej rozdzielczości 540 x 960 daje małą plamkę, a co za tym idzie – ostry jak brzytwa obraz. Zastosowany procesor 1,2 GHz gwarantuje wysoką wydajność. Póki co brak informacji na temat daty premiery oraz ceny.

Drugi model to Samsung Galaxy S II i9100 – chyba najbardziej pożądany telefon pierwszej połowy tego roku. Samsung Function to jego idealna kopia wyposażona w moduł łączności LTE. W porównaniu z HTC Holiday ma mniejszy ekran (4,3 cala) o rozdzielczości 480 x 800 pikseli. Podobnie jak w przypadku HTC nieznane są jeszcze cena oraz data premiery.

Na deser – coś odjechanego!

Aparat cyfrowy z LTE. Na rynku od wielu miesięcy dostępne są aparaty z GPS-em i Wi-Fi, LTE jest więc naturalnym krokiem naprzód. Samsung ST1000 to kompakt z matrycą 12 Mpix oraz 5-krotnym zoomem optycznym. Urządzenie ma 3,5-calowy ekran LCD oraz pozwala nagrywać filmy w rozdzielczości 720p. Nie wiadomo jednak, kiedy ST1000 z LTE trafi na sklepowe półki. Na razie można kupić wersję aparatu ze „staromodnym” modułem GPS.

Z powyższego zestawienia wynika, że jest na co czekać. Smartfony, tablety, notebooki, modemy czy… aparaty cyfrowe. A to dopiero początek. Wraz z rozwojem LTE należy spodziewać się kolejnych gadżetów. Nowa technologia musi przebyć tę samą drogę co Wi-Fi, Bluetooth czy GPS – niegdyś montowane tylko w nielicznych urządzeniach, a dziś obecne prawie wszędzie.

iPhone (Fot. Flickr/mark sebastian/Lic. CC by-sa)

Telefonia trzeciej generacji powoli odchodzi w przeszłość. Z tej perspektywy oczekiwanie na nowy telefon z Cupertino jest jeszcze bardziej emocjonujące niż zwykle. Trudno przewidzieć, co Steve Jobs zmieni we flagowym produkcie Apple’a. Czy wprowadzi obsługę LTE?

Skoro na samym początku przygody z komórkami Apple obraził się na MMS-y, to jest wielce prawdopodobne, że tak samo postąpi z nową generacją telefonii komórkowej. A może po prostu zechce jeszcze trochę zarobić na urządzeniach pracujących w standardzie 3G?

Przecieki i niedyskrecje

Dopóki Steve Jobs nie pojawi się w dżinsach i czarnym golfie na konferencji, nie wiemy praktycznie nic. Chyba że ktoś powie trochę za dużo. Tak było w przypadku arabskiego operatora komórkowego Etisalat, który niczym niezrażony ogłosił, że prowadzi rozmowy z Apple’em na temat sprzedaży sieciowej iPhone’a 5. generacji. Urządzenie ma trafić na półki sklepowe już za kilka miesięcy.

Ali Al Ahmad, CCO firmy Etilsat, powiedział, że sieć przygotowuje się do pełnego wdrożenia sieci 4G (technologia LTE). W związku z tym trwają rozmowy na temat nowego telefonu i standardów, które będzie obsługiwał. Biorąc pod uwagę ciszę na temat nowego aparatu Apple’a, ta informacja została potraktowana jak prawdziwa bomba. Nastroje szybko jednak ostygły.

Kolejny update?

Wprowadzenie modelu 3GS było sukcesem, który aż prosi się o powtórzenie w przypadku modelu 4. generacji. Dlatego prawie nikt nie wierzy, że w 2011 roku pojawi się iPhone 5 z obsługą LTE. Apple nie jest skłonny do wdrażania technologii, które są na początkowym etapie standaryzacji.

Nie jest bowiem tajemnicą, że w USA są pewne problemy z LTE. Ból głowy ma Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny, który zmienia swoje specyfikacje, dodając kolejne technologie pretendujące do miana telefonii 4G. Okazuje się, że HSPA+ już dziś można nazywać (i reklamować) swobodnie jako 4G. Wdrażanie tego i innych, podobnych rozwiązań wywołuje spore zamieszanie.

Drugi, znacznie bardziej oczywisty argument za tezą o odświeżonym modelu 4 to znakomite wyniki sprzedaży tej generacji. Nikt przy zdrowych zmysłach nie porzuci tak dobrze sprzedającego się produktu dla urządzenia pracującego w nadal nieuporządkowanym standardzie.

Walka o rynek

Trzeci argument jest czysto praktyczny. Premiera telefonu z LTE miałaby się odbyć w USA. AT&T szacuje, że jego infrastruktura dorośnie do LTE najwcześniej za rok. Verizon już teraz prezentuje imponujące prędkości przesyłu danych, ale jest to nowość. Wciąż trwają zaciekłe bitwy patentowe i walka o częstotliwości. Nie są to dobre warunki do wprowadzenia telefonu z LTE.

Najbardziej realne deklaracje dotyczą lepszej kamery, szybszego procesora i być może większego ekranu w kolejnym iPhonie. Koncern z Cupertino ma konserwatywny styl zarabiania pieniędzy i każdą „kopalnię” eksploruje do cna. Z tego względu z LTE prawdopodobnie jeszcze poczeka – być może do 2012 lub nawet 2013 roku.

Samochód (Fot. Flickr/Viernest/Lic. CC by)

Skutkiem trwającej konwergencji w sektorze IT (procesu integracji różnych, dotychczas odrębnych technologii) jest m.in. pojawianie się dostępu do Internetu w miejscach, które dotychczas były oazą offline’u. Dotyczy to np. pociągów czy samochodów.

O bezprzewodowym dostępie do Internetu w samochodach i zintegrowaniu urządzeń sieciowych z pojazdami mówi się od kilku lat. W 2008 r. po raz pierwszy pojawiła się koncepcja Vi-Fi, czyli Vehicle Wi-Fi. Ten standard Microsoftu został opracowany po to, aby obniżyć koszty dostępu do Sieci i wykorzystać darmowe hotspoty.

Mimo możliwości płynnego przełączania się między nadajnikami Vi-Fi ma jednak ten sam problem, co klasyczne Wi-Fi – mały zasięg. Wymaga specjalnej infrastruktury, o którą musi zadbać zarządca drogi. Dlatego dużo popularniejsze jest dziś instalowanie w samochodach modemów umożliwiających korzystanie z 3G lub Internetu satelitarnego.

Przeglądarka w samochodzie

Pionierem tego typu przedsięwzięć była firma Ford, która we współpracy z Operą zaczęła instalować norweską przeglądarkę w samochodach dostawczych oraz ciężarowych. Na początku 2010 r. w Sieci pojawił się przygotowany przez Operę raport, w którym podsumowano współpracę z Fordem i nakreślono ciekawą wizję przyszłości.

Z dokumentu wyłania się koncepcja „połączonego pojazdu” (connected vehicle). Ma ona stać się kolejnym marketingowym hitem, który rozpali wyobraźnię klientów i da wybranym producentom przewagę konkurencyjną na długie lata. Wizja ta ma zarówno aspekt programowy (nowoczesne przeglądarki i aplikacje w samochodzie), jak i sprzętowy.

Ten pierwszy jest niezbędny do zapewnienia odpowiedniego poziomu funkcjonalności. Kierowca czy pasażer nie zaakceptuje nic gorszego od tego, co zna z innych urządzeń mobilnych – netbooków czy tabletów. Aspekt sprzętowy jest z kolei mocno związany z bezpieczeństwem. Aby móc korzystać z Internetu w samochodzie, potrzebna jest pełna integracja urządzeń z wnętrzem wozu.

Dotyczy to zarówno elementów sterowania (umieszczonych na kierownicy, desce rozdzielczej, a także przy tylnych siedzeniach), jak i ekranów (chowanych w dachu samochodu czy zamontowanych w oparciach przednich siedzeń). W praktyce konieczne jest więc zrewolucjonizowanie podstawowych zasad ergonomii, które od lat decydują o wyglądzie wnętrz pojazdów.

Osobna kategoria rozwiązań to systemy do zdalnego sterowania samochodem, takie jak AutoLinQ firmy Continental. Umożliwiają one nie tylko przeglądanie zasobów Internetu, ale także monitorowanie stanu pojazdu oraz uruchamianie wybranych funkcji wozu za pośrednictwem telefonu komórkowego czy laptopa.

Rola LTE w samochodowym Internecie

Jakie jest w tym wszystkim miejsce LTE? Wysoka, osiągająca 100-300 Mb/s prędkość pobierania danych i duża niezawodność przy wysokich szybkościach pozwoli na korzystanie w samochodzie z multimedialnych usług znanych dotychczas wyłącznie z sieci stacjonarnych. Mowa tu przede wszystkim o streamingu gier, muzyki czy filmów HD.

W praktyce dzięki LTE pojazd zamieni się w mobilne centrum rozrywki, które będzie nieodzowne w trakcie każdej dłuższej podróży. Przykład: siedzące z tyłu dzieci, zamiast się nudzić, będą mogły oglądać kreskówki przesyłane bezpośrednio z serwisu VOD. Wybór stanie się więc ogromny. Płatności za wypożyczanie filmów będą regulowane przez rodziców z przedniego siedzenia.

Dorośli będą z kolei mogli korzystać z obejmującej miliony utworów biblioteki muzycznej, w której znajdą niszowe utwory np. z lat swojej młodości. Nie będą już dłużej skazani na popową papkę serwowaną przez największe stacje radiowe.

GPS i inne usługi

LTE pozwoli także na wygodniejsze korzystanie z mniej wymagających usług, które są dostępne już dziś. Świetnym przykładem są nawigacje GPS pracujące w trybie online. Dostarczają one aktualnych informacji na temat korków czy wypadków. Same się aktualizują. W większych miastach, gdzie obciążenie sieci jest duże, często nie działają jednak tak szybko jak powinny.

LTE umożliwi błyskawiczne i wygodne korzystanie z map w trybie online, a także pobieranie dodatkowych informacji prezentowanych w atrakcyjnej wizualnie formie – np. komunikatów o pogodzie i remontach.

Dodatkowo oparty na LTE Internet samochodowy przyda się wszystkim właścicielom małych i średnich firm oraz menedżerom. Będą oni mogli bezpiecznie, w trakcie jazdy, dzięki modułowi text to speech sprawdzać e-maile czy „czytać”, a nawet edytować za pomocą komend głosowych dokumenty.

Najprawdopodobniej już za kilka lat „połączone pojazdy” opanują większość rynku nowych samochodów. Rewolucyjne funkcje uprzyjemnią podróżowanie, pozwolą zaoszczędzić też czas oraz paliwo (właściciel wozu nie będzie tak często stał w korkach). LTE zapewni odpowiednie wsparcie infrastrukturalne, dzięki czemu zaawansowany sprzęt i aplikacje będą działać prawidłowo.

Czas na zmiany (Fot. Flickr/Carlos Aguilera Espinosa/Lic. CC by-nd)

Rozwój technologii dostępu do Sieci, coraz doskonalsze urządzenia mobilne i coraz lepsze oprogramowanie – to najważniejsze trendy, które rewolucjonizują branżę informatyczną. Dotychczasowa fragmentacja zanika, granice między poszczególnymi segmentami rozmywają się. Jaką rolę odgrywa w tym wszystkim LTE?

Jeszcze kilka lat temu branża usług informatycznych była mocno podzielona. Najprościej można to przedstawić na przykładzie różnic między stacjonarnym a mobilnym Internetem. W połowie 1. dekady XXI wieku łącza domowe i komórkowe korzystały z mocno różniących się technologii dostępu.

Te pierwsze zapewniały w Polsce średnie prędkości rzędu kilkuset kilobitów na sekundę. Drugie były dużo wolniejsze, a na dodatek zawodne (ze względu na kiepski zasięg poza największymi miastami) i drogie. Korzystali z nich głównie biznesmeni i geecy, których było stać na droższy sprzęt.

Ograniczenia sprzętowe

Kiepskie parametry technologii dostępu to nie jedyny czynnik, który ograniczał popularność mobilnej Sieci. Drugim problemem były małe możliwości ówczesnych telefonów komórkowych. Nawet te najbardziej zaawansowane potrzebowały specjalnych, zubożonych wersji witryn WWW, aby prawidłowo działać.

Było to ściśle powiązane z oprogramowaniem. Stare przeglądarki mobilne nie obsługiwały wielu popularnych standardów webowych, nie rozpoznawały interaktywnych elementów witryn WWW, nie radziły sobie z pierwszymi, jeszcze prostymi aplikacjami sieciowymi.

Pełna fragmentacja

Skutkiem takiego stanu rzeczy były bardzo duże różnice w korzystaniu z Internetu stacjonarnego i mobilnego. Ten drugi wymagał specjalnych, odchudzonych wersji stron WWW. Użytkownik musiał godzić się z brakiem ważnych funkcji, do których był przyzwyczajony.

Sytuacja ta zaczęła się zmieniać dopiero kilka lat temu, gdy polscy operatorzy zaczęli wdrażać takie technologie jak np. HSDPA. Prędkość transferu danych wzrosła z kilkudziesięciu czy kilkuset kilobitów na sekundę do kilku megabitów (pobieranie). Internet mobilny osiąga dzięki temu podobne prędkości jak internet stacjonarny.

Likwidacja najważniejszych ograniczeń

Równolegle na rynku zaczęły pojawiać się nowe generacje telefonów komórkowych – zarówno smartfonów, jak i zwykłych aparatów. Doszło do gwałtownego rozwoju oprogramowania – zarówno w tradycyjnym obszarze (np. przeglądarka Opera Mini), jak i nowym segmencie dedykowanych aplikacji mobilnych (np. z Apple App Store).

Poskutkowało to zatarciem się granic między Siecią stacjonarną a mobilną i daleko posuniętą konwergencją technologiczną. Jej efektem było m.in. rezygnowanie przez niektórych klientów z łącz kablowych i zastępowanie ich całkowicie modemami 3G podłączanymi na USB do laptopów.

Tablety, czyli nowy segment

Elementem wspomnianej konwergencji było także wprowadzenie na rynek nowych rodzajów urządzeń mobilnych – najpierw netbooków, a później tabletów. Szczególnie te drugie zmieniły sposób korzystania z Sieci – zapewniły pełną mobilność i jednocześnie dały większą wydajność oraz wygodę niż komórki.

Dzięki nowoczesnym aplikacjom, zaawansowanym przeglądarkom internetowym oraz usługom pozwalającym na synchronizację danych między urządzeniami (dekstop – laptop – tablet – smartfon) tablety stały się synonimem technologicznej konwergencji.

LTE: kolejny krok naprzód

Analizując trendy rynkowe w ostatnich latach, można prognozować, że LTE stanie się dla technologii dostępu do Sieci tym, czym tablety są dla segmentu sprzętowego. Będzie to ukoronowanie wieloletniego procesu integracji i burzenia murów, które przez ostatnią dekadę oddzielały Internet mobilny od stacjonarnego.

Oferowane przez LTE prędkości (do 100-300 Mb/s – pobieranie) oraz niezawodność sprawią, że możliwe stanie się całkowite zastąpienie klasycznych łącz kablowych dostępem bezprzewodowym. Wysokie parametry usługi będą zachowywane zarówno w dużych miastach, jak i – docelowo – na prowincji.

Nowe możliwości

Połączenie coraz doskonalszego oprogramowania i kolejnych generacji mobilnego sprzętu – przede wszystkim tabletów, ale także laptopów czy smartfonów – z możliwościami LTE sprawi, że każda osoba będzie mogła, za kilkadziesiąt złotych miesięcznie, korzystać ze wszystkich webowych usług w praktycznie każdym miejscu.

W rezultacie z witryn i aplikacji, zarezerwowanych dotychczas dla posiadaczy szybkich łącz stacjonarnych, będzie można korzystać np. w kawiarni, pociągu czy na wakacjach. Przykładowe usługi, to w tym przypadku serwisy streamingowe, pozwalające na słuchanie muzyki na żądanie lub oglądanie klipów wideo w HD.

Nowe – stare usługi mobilne

LTE usprawni także korzystanie ze standardowych aplikacji mobilnych, które dotychczas oferowały niezadowalające parametry. Świetnym przykładem są witryny z mapami online wykorzystujące technologię GPS. Dzięki LTE mapy będą ładowały się szybciej, a użytkownik zobaczy znacznie więcej szczegółów i dodatkowych danych.

Definitywnie skończy się era kompromisów. Wszystkie serwisy i aplikacje znane z komputerów stacjonarnych i laptopów usługi będą dostępne zawsze i wszędzie. Użytkownik nie będzie dłużej musiał zastanawiać się, czy jest w zasięgu kabla albo hotspotu. Po prostu włączy urządzenie i błyskawicznie załaduje ulubioną stronę WWW.

Smartfon (Fot. Flickr/Johan Larsson/Lic. CC by)

Technologia LTE wzbudza zainteresowanie zwłaszcza w kontekście szybkiego Internetu, mogącego konkurować ze stacjonarnym, kablowym. Czy na rynku pojawią się (a może już są?) typowe komórki działające w sieciach LTE?

Krótko i zwięźle – tak, będą, a nawet już są. Podobnie jak w przypadku modemów czy routerów więcej jest spekulacji i zapowiedzi niż fizycznie dostępnych urządzeń, ale ich pojawienie się to kwestia czasu. Jeśli jesteście zainteresowani telefonami obsługującymi LTE, pora poznać je bliżej. Większość z nich przeznaczona jest na rynek amerykański, jednak biorąc pod uwagę rozwój technologii LTE w Europie, w tym w Polsce, można spodziewać się, że trafią też na Stary Kontynent.

Pierwszym telefonem z obsługą LTE jest Samsung Craft, znany też pod nazwą SCH-R900, o którym pierwsze wzmianki pojawiły się już w sierpniu 2010 roku. Craft ma dotykowy ekran pojemnościowy 3,3 cala AMOLED o rozdzielczości 480 x 800 pikseli oraz wysuwaną fizyczną klawiaturę QWERTY. Pozostałe elementy wyposażenia są typowe dla smartfonów i obejmują Wi-Fi, GPS, Bluetooth czy aparat 3,2 MPix z autofocusem. Telefon działa pod kontrolą autorskiego systemu operacyjnego Samsunga.

Na informacje o kolejnych telefonach z LTE trzeba było poczekać kilka miesięcy, do początku 2011 roku. Wtedy w odstępie zaledwie kilku dni różni producenci zaprezentowali własne modele. Były to: Motorola Droid Bionic, Samsung Droid Charge, HTC ThunderBolt, LG Revolution.

Motorola Droid Bionic przypomina HTC Sensation, który niedawno pojawił się na polskim rynku. Obydwa są wyposażone w ekran 4,3 cala o rozdzielczości 540 x 960 pikseli oraz aparat 8 Mpix z podwójną diodą LED, a nad ich pracą czuwa Android. Motorola jest grubsza (13,3 mm), cięższa (158 g) oraz ma teoretycznie słabszy, bo “tylko” 1 GHz procesor z rodziny NVIDIA Tegra 2.

Na jej pokładzie znajduje się bardziej pojemna i rzadziej spotykana bateria litowo-polimerowa 1930 mAh oraz aż 16 GB wbudowanej pamięci. Czyżby Droid miał zastapić iPhone’a w roli odtwarzacza muzyki? Odpowiedź na to pytanie poznamy najwcześniej w trzecim kwartale, na który planowana jest premiera.

Samsung Droid Charge (SCH-i520) to bardziej rozbudowana, androidowa wersja opisywanego wyżej Crafta. Oprócz systemu główne różnice stanowią lepszy wyświetlacz w technologii Super AMOLED Plus o przekątnej 4,3 cala i rozdzielczości 480 x 800 oraz aparat 8 Mpix. Droid Charge przypomina trochę cenionego w Polsce Galaxy S II i9100 ze słabszym procesorem 1 GHz (Galaxy S II ma dwurdzeniowy 1,2 GHz). Smartfon jest dostępny w sprzedaży od połowy maja.

Z wyścigu o LTE nie mogło zrezygnować coraz prężniej rozwijające się HTC. Obsługujący LTE model Thunderbolt bardzo przypomina opisywanego wyżej Samsunga Droid Charge, a w hierarchii HTC należałoby go umieścić pomiędzy topowymi Incredible S i Sensation. Thunderbolt ma ekran 4,3” o typowej dla tej przekątnej rozdzielczości 480 x 800 pikseli.

Standardowo wygląda też 8-megapikselowy aparat oraz procesor 1 GHz. Na korzyść zaliczyć trzeba 8 GB wbudowanej pamięci oraz 768 MB RAM-u. Urządzenie opiera się na systemie Google Android. Thunderbolt trafił do sprzedaży w marcu.

W niniejszym zestawieniu nie może zabraknąć propozycji koreańskiego LG – modelu Revolution. Nie jest on rewolucyjny – lepsze parametry ma LG Swift 2X. Revolution został co prawda wyposażony w większy ekran 4,3 cala (o tej samej rozdzielczości 480 x 800), ale wykonany tylko w technologii TFT, a nie IPS.

Oba modele mają procesor 1 GHz, tyle że w Swifcie są 2 rdzenie. W Revolution znajduje się gorszy aparat – tylko 5 MPix, ale na pocieszenie pozostaje 16 GB pamięci. Pracą urządzenia steruje oczywiście Android, a od 26 maja 2011 jest ono dostępne w sieci Verizon.

Samsung Galaxy Indulge, określany jako SCH-R910, to następca Crafta. Nie wszystkie zmiany poszły jednak w dobrym kierunku. Co prawda pozostały ekran dotykowy i wysuwana klawiatura QWERTY, przekątna ekranu urosła do 3,5 cala, ale już rozdzielczość spadła z bardzo przyzwoitych 480 x 800 do zaledwie 320 x 480 pikseli. Winić za to należy zmianę systemu operacyjnego – z platformy Samsunga na Androida. R910 jest pozycjonowany jako tani smartfon; do sprzedaży trafił w lutym.

Doniesienia na temat wszystkich wyżej opisanych modeli pojawiły się w styczniu bieżącego roku, po czym nastąpiła dwumiesięczna cisza. Przerwała ją dopiero wydana w połowie marca na temat Motoroli Droid Targa. Póki co niewiele wiadomo o dokładnej specyfikacji, poza tym że w porównaniu z Bionikiem Targa będzie miała większy, 4,5-calowy ekran. Najprawdopodobniej będzie dostępna w ofercie Verizon; data premiery nie jest jeszcze znana.

W podobny sposób można się odnieść do zaprezentowanego na początku maja HTC Holiday. To w zasadzie HTC Thunderbold z ekranem 4,5” cala o wyższej rozdzielczości 540 x 960 pikseli. Inną istotną różnicą jest zastosowanie dwurdzeniowego procesora 1,2 GHz. Należy się zatem spodziewać, że Holiday będzie jednym z najbardziej wydajnych smartfonów z obsługą LTE. Urządzenie powinno być dostępne w ofercie AT&T, data premiery nie jest jeszcze znana.

Innym modelem HTC obsługującym LTE jest HTC Merge. Dzięki fizycznej klawiaturze QWERTY przypomina on dość wiekowego już Desire Z. Ma minimalnie większy ekran (3,8 vs 3,7 cala) oraz więcej wbudowanej pamięci (2 GB vs 1,5 GB w Desire Z). W Merge pod ekranem dotykowym brak też optycznego trackpada, pełniącego funkcję myszki. Model dostępny jest na rynku od kwietnia.

Najnowszy smartfon z LTE to Samsung Function – klon Samsunga Galaxy S II i9100 przystosowany do obsługi sieci LTE. Function będzie prawdopodobnie wkrótce dostępny w ofercie amerykańskiej sieci Verizon. Czy w Ameryce odniesie podobny sukces jak nowy Galaxy robi w Europie?

Smartfonów obsługujących LTE nie ma jeszcze zbyt wiele, zwłaszcza w Europie. Producenci dostrzegają zainteresowanie klientów nową technologią i z tygodnia na tydzień pojawiają się doniesienia na temat nowych modeli, których premiera ma nastąpić w niedalekiej przyszłości.

Sama obsługa telefonów z LTE nie powinna sprawiać żadnych problemów – bardzo często są to kopie topowych androidowych smartfonów przeniesione na grunt LTE. Pozostaje zatem tylko czekać na rozwój LTE na polskim rynku oraz pojawienie się pierwszych słuchawek w polskich sklepach. Oby nastąpiło to jak najszybciej.